DEHN POLSKA
START
WYSZUKIWARKA PRODUKTÓW

Pioruny: informacje ogólne

Piorun - niesamowicie piękne, choć niebezpieczne zjawisko

Piorun jest zjawiskiem niesamowitym i fascynującym. Ludzkość już od zarania dziejów zajmuje się tym fenomenem. Grecy, Rzymianie i Germanie postrzegali go jako kaprys Zeusa, Jupitera lub Donara (Thora). Dopiero w 1752 amerykański mąż stanu i wynalazca - Benjamin Franklin - udowodnił w niebezpiecznym doświadczeniu z latawcem, że piorun jest wyładowaniem elektrycznym.

Chociaż ten spektakl natury obserwowany przez nas na niebie jest tak piękny, iż zapiera dech w piersiach, współcześnie wciąż wiele ludzi odczuwa lęk przed burzą z piorunami. Nie bez powodu: co roku wśród ludzi i  zwierząt odnotowuje się liczne przypadki śmiertelne lub obrażenia ciała będące następstwem uderzenia pioruna. Większość z tych wypadków jest spowodowana brakiem wiedzy i - co za tym idzie - nieodpowiednim zachowaniem. Należy odpowiednio przygotować się na niebezpieczeństwa w czasie burzy.

Można doskonale chronić się przed negatywnymi skutkami uderzenia pioruna w budynek, montując na nim instalację odgromową firmy DEHN. Będąc wiodącym producentem elementów i urządzeń do ochrony odgromowej, chętnie służymy informacjami i poradami na temat skutecznej ochrony ludzi i dobytku.

Przypomnijmy sobie lekcję fizyki ...

Jak wygląda piorun?

Piorun ma tylko kilka centymetrów grubości, ale każdy jego metr świeci z mocą miliona 100-watowych żarówek, ponieważ pioruny są naładowane elektrycznie. Może dziwić fakt, że pioruny, z niewielkimi wyjątkami, "biegną" od dołu do góry. Wprawdzie na ułamki sekundy przed właściwym uderzeniem pioruna ma miejsce wyładowanie wstępne (tzw. lider) od chmury do ziemi, ale jest ono prawie niedostrzegalne dla oka ludzkiego.

Jak powstaje piorun?

Pioruny biorą swój początek w chmurach burzowych, które mogą osiągać w przekroju grubość rzędu kilku kilometrów. W centrum komory czynnej (fragment chmury zdominowanej przez jeden typ ładunku) panuje wstępujący prąd powietrza, który powoduje rozdzielenie ładunków dodatnich i ujemnych. Następujące po tym wyładowanie elektryczne to piorun. Komory czynne są aktywne przez najwyżej 30 minut, w tym czasie "produkują" ok. 2-3 wyładowań piorunowych na minutę.

Rozwinięcie się wyładowania wstępnego (liderowego) (rys. A),
wyładowanie oddolne (rys. B),
wyładowanie główne
z chmury naładowanej ujemnie (rys. C).

Jakie są rodzaje piorunów?

Piorun powstaje jako wyładowanie doziemne (typu chmura-ziemia - pomiędzy naładowaną elektrycznie chmurą i ziemią), wyładowanie międzychmurowe (typu chmura-chmura - pomiędzy dwiema lub więcej chmurami, ang. intercloud) lub też wyładowanie wewnątrzchmurowe (między częściami tej samej chmury, ang. intracloud). Pioruny typu chmura-ziemia są rzadziej obserwowane na niebie niż pioruny między- czy wewnątrzchmurowe.

Jak często uderza piorun?

Istnieje zróżnicowanie regionalne co do ilości burzowych dni w ciągu roku i rocznej liczby uderzeń pioruna na kilometr kwadratowy. Dla potrzeb norm krajowych postanowiono nie rozpatrywać poszczególnych rejonów kraju, ale prognozować zagrożenie piorunowe dla większych obszarów. Na podstawie długoletnich obserwacji, przyjęto, iż w Polsce występuje 25 dni burzowych w roku na terenach południowo-zachodnich oraz 20 dni burzowych w roku w pozostałej części kraju. Uwzględniając ilość dni burzowych, można określić roczną liczbę uderzeń pioruna na 1 km2. Wartości te wynoszą odpowiednio 1,8 uderzenia dla terenów o szerokości geograficznej powyżej 51°30' oraz 2,5 uderzenia dla pozostałej części kraju.

Jak szybko zbliża się piorun?

Jeśli w ciągu 10 sekund od ukazania się na niebie błyskawicy nie usłyszysz grzmotu, możesz odetchnąć z ulgą. Oznacza to, że burza znajduje się w bezpiecznej odległości. Zaczyna robić się groźnie, jeśli grzmot jest słyszalny po mniej niż 5 sekundach od błysku. Światło, poruszające się z prędkością ok. 300.000  km/s, jest około 900.000 razy szybsze niż względnie "ociężały" dźwięk, który w powietrzu osiąga prędkość "tylko" 330 m/s. To tłumaczy opóźnienie pomiędzy pojawieniem się błysku i grzmotu.

go pobierz folder "Życie wśród piorunów" DS 661

Ciekawe linki:

go Szkody piorunowe (1)
go Szkody piorunowe (2)
go Zdjęcia piorunów (1)
go Zdjęcia piorunów (2)
go "Porażony piorunem" - gra
Uniknij porażenia piorunem, przesuwając postać strzałkami w prawo i w lewo.